Taal en gezondheid
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 07-12-2021
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/taal-en-gezondheid/
Ga naar de hoofdinhoud

Er is een direct verband tussen taalvaardigheid en gezondheid. Voor Rotterdammers die minder taalvaardig zijn en beperkte digitale vaardigheden hebben, is het moeilijk om informatie over gezondheid te begrijpen.

In Rotterdam hebben ongeveer 90.000 volwassen moeite met lezen en schrijven of digitale vaardigheden. Dit betekent dat 1 op de 5 volwassen Rotterdammers laaggeletterd is. Laaggeletterden maken vaker gebruik van de spoedeisende hulp, ondergaan vaker een ziekenhuisopname, maken minder gebruik van preventieve zorg en hebben meer kans op chronische aandoeningen. Laaggeletterdheid heeft ook invloed op de mate hoe therapietrouw een patiënt is. Zij nemen minder adequaat hun medicatie in, begrijpen slechter labels van medicijnen en hebben minder kennis van hun gezondheidsconditie.  Het verbeteren van de gezondheidsvaardigheden en taalvaardigheden van laaggeletterden is daarom belangrijk.

Laaggeletterde Rotterdammers

De laaggeletterde Rotterdammer heeft niet altijd een migrantenachtergrond. Dit zijn ook Rotterdammers die hier geboren en getogen zijn. Zij spreken de taal goed, maar hebben veelal moeite met lezen en schrijven of hebben beperkte digitale vaardigheden. Denk hierbij aan het invullen van formulieren en het begrijpen van schriftelijke informatie enzovoort.

Dat betekent dat Rotterdamse zorgverleners in de praktijk veel in aanraking komen met laaggeletterden. Dat heeft effect op de zorgverlening en de gezondheid van deze Rotterdammers. Het is van belang voor zorgverleners om laaggeletterdheid bij patiënten te herkennen en te weten hoe ermee om te gaan.

Wat doet de gemeente?

De gemeente Rotterdam zet zich met het taalbeleid in op een aantal sporen waaronder Taal en Gezondheid. Met het spoor Taal en Gezondheid richten wij ons op:

  • Het bevorderen van kennis en vaardigheden van laaggeletterden op het gebied van gezondheid. Dit doen we door het aanbieden van gratis taalcursussen gericht op gezondheid.
  • Het bevorderen van kennis over laaggeletterdheid bij zorgverleners, zorgorganisaties en zorgopleidingen. Hiervoor bieden wij gratis trainingen aan door de Stichting Voorlichters Gezondheid over het herkennen van en omgaan met laaggeletterdheid in de zorgpraktijk.
  • De samenwerking met beleidsterreinen waar een relatie is met Taal en Gezondheid zoals bijvoorbeeld Welzijn, Sport en Publieke Gezondheid.

De gemeente biedt laaggeletterden verschillende gratis taalcursussen. Taalcursussen gericht op het behalen van een officieel staatsdiploma of taalcursussen gericht op een thema zoals gezondheid, werk en ontwikkeling.

Ga naar beterintaal.nu voor meer informatie.

Deze taalcursussen helpen laaggeletterde Rotterdammers om hun gezondheidsvaardigheden en kennis over gezondheid en zorg te verbeteren. Zodat zij zich gezonder voelen en meer weten over gezondheidsrisico’s die samenhangen met laaggeletterdheid. Deze cursussen worden op verschillende plekken in de stad dichtbij bewoners georganiseerd zoals in Huizen van de Wijk, scholen, welzijnsorganisaties, enzovoort.

Meer informatie over de gratis taallessen gericht op gezondheid op beterintaal.nu.

Als zorgverlener aan de slag

Taal speelt een grote rol bij gezondheidsverbetering. Een zorgverlener heeft een belangrijke signaleringsfunctie en kan patiënten helpen naar een gezondere leefstijl.  Zorgverleners kunnen tijdig taalproblemen herkennen, dit bespreekbaar maken en patiënten doorverwijzen. De gemeente Rotterdam biedt zorgverleners verschillende mogelijkheden aan om met laaggeletterdheid aan de slag te gaan.

Voor zorgverleners, zorgorganisaties en zorgopleidingen biedt de gemeente Rotterdam trainingen aan gericht op taal en gezondheid. Taal is een medicijn voor laaggeletterde patiënten.
Met meer kennis over het verband tussen laaggeletterdheid en gezondheid, kunnen zij:

  • in hun praktijk laaggeletterdheid eerder herkennen
  • initiatieven ondernemen om begrijpelijker te communiceren met hun patiënten
  • laaggeletterde patiënten doorverwijzen naar taalcursussen.

De training voor zorgverleners wordt gegeven door de Voorlichters Gezondheid. Deze training is kosteloos en duurt ongeveer 2,5 uur. Voor meer informatie en aanmelden zie de website van de Voorlichters Gezondheid.

Het is mogelijk om taalambassadeurs in te zetten voor uw organisatie. Een taalambassadeur is ervaringsdeskundige op het gebied van laaggeletterdheid. Dit is iemand die voorheen laaggeletterd was en op latere leeftijd beter heeft leren lezen en schrijven. Taalambassadeurs kunnen ingezet worden als testpanel voor uw zorgpraktijk, bijvoorbeeld om uw materialen, website, folders, vragenlijsten en toegankelijkheid van het gebouw te testen. Ook kunt u hen inzetten om hun persoonlijke ervaring als laaggeletterde te delen. Zo krijgt men meer inzicht in de achtergrond van de laaggeletterde en welke invloed dat had op hun leven en gezondheid.

De inzet van taalambassadeurs is kosteloos en wordt u aangeboden door de gemeente Rotterdam. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Nevin Muratoglu.

Toolkit Taal is een medicijn

Een logo met de tekst 'Taal is een medicijn'.

Als zorgverleners kunt u direct aan de slag met laaggeletterdheid binnen de praktijk. Dat kan door middelen uit onze toolkit in te zetten om gemakkelijker te communiceren met laaggeletterde patiënten. Ook is er materiaal beschikbaar om het taboe op laaggeletterdheid te doorbreken en bespreekbaar te maken.

Meer informatie

Voor meer informatie of het aanvragen van een fysieke toolkit kunt u contact opnemen met Nevin Muratoglu, beleidsadviseur Taal en Gezondheid, via taal@rotterdam.nl. U kunt ook bellen naar 06 - 220 627 74.