Ledtransitie 2020-2025
Gepubliceerd op: 31-03-2020
Geprint op: 07-12-2021
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/ledtransitie-2020-2025/
Ga naar de hoofdinhoud

In Rotterdam staan zo’n 100.000 lichtmasten. Langs wegen, in woonwijken, winkelgebieden en plantsoen. Ze zorgen voor verkeersveiligheid, vergroten de sociale controle en maken de stad mooier.

We willen dat in 2025 al de openbare verlichting duurzaam en zuinig is. Daarom gaan we met onze straatverlichting volledig over op led. Dit doen we in stappen, gebied voor gebied. Maandag 18 oktober zijn de werkzaamheden in Delfshaven gestart.

Ledverlichting

Ledverlichting heeft veel voordelen. Het is om te beginnen veel energiezuiniger. Een ledlamp heeft wel zes keer zoveel branduren als de huidige verlichting. Daarnaast is het heldere, witte licht prettiger voor het oog en maakt het kleuren makkelijker te onderscheiden. Dat is goed voor de verkeersveiligheid, maar ook voor het gevoel van sociale veiligheid. Ook voor de natuur is ledverlichting vriendelijk. De huidige armaturen zorgen voor zogeheten strooilicht: licht op plekken waar het niet nodig is. De lichtbundels van led zijn beter te sturen, waardoor minder strooilicht ontstaat. Daarbij kan het op bepaalde plaatsen of tijden worden gedimd of juist verhoogd. De ledverlichting die we aanbrengen, kunnen we op afstand bedienen.

Op afstand aansturen

De nieuwe ledverlichting bedienen we op afstand via het zogenoemde telemanagementsysteem. Hiermee kan de verlichting ook gedimd worden waar dat kan, maar kan het bij bijvoorbeeld calamiteiten zo worden ingesteld dat er meer licht op straat is. Via dit systeem zien we ook waar er storingen zijn. Handig want dan kunnen we daar snel op reageren. Ook het in- en uitschakelen van de verlichting gebeurt op afstand.

Klimaatneutraal Rotterdam

Deze ledtransitie is onderdeel van de doelstelling van Rotterdam om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Daarvoor zijn in het collegeprogramma 2018-2022 doelstellingen geformuleerd:

  • Minder energieverbruik
  • Minder kosten

Het vervangen van alle straatverlichting door led is daar een mooie stap in. Als deze klus klaar is, levert het wel 30 procent minder energieverbruik op. Minder CO2-uitstoot is al gerealiseerd: al onze openbare verlichting brandt op groene stroom. De kosten zullen door de jaren heen afnemen, doordat ledverlichting minder onderhoud nodig heeft.

De aanpak: wijk voor wijk

Het vervangen van de circa 85.000 armaturen duurt zes jaar. Normaal gesproken vervangt de gemeente Rotterdam jaarlijks 4 procent van de straatverlichting door led. Dit tempo schroeven we op naar 20 procent. Het vervangen van de verlichting gebeurt in stappen.

In bijna alle gebieden is de straatverlichting inmiddels vervangen door led. Op dit moment is Delfshaven aan de beurt. Daarna volgen Nesselande en het Centrum nog. We werken wijk voor wijk, buurt voor buurt. Per week plaatst de gemeente gemiddeld 400 armaturen. In totaal zijn nu al bijna 50.000 armaturen vervangen. De hoofd- en ontsluitingswegen zijn vanaf voorjaar 2022 aan de beurt.

Werken we bij u in de straat? Dan zult u geen of nauwelijks hinder ervaren. Uiteraard informeren we u tijdig over de werkzaamheden. In een enkel geval zal het verkeer tijdelijk worden omgeleid.

Planning ledtransitie

Er wordt tot en met 19 november in Delfshaven gewerkt. We werken wijk voor wijk en straat voor straat. Het kan zijn dat we uw straat overslaan. Dat komt dan waarschijnlijk omdat er al ledverlichting is of dat het op een later moment in ander project wordt meegenomen. We hoeven dan maar één keer langs te komen. De grote hoofd- en ontsluitingswegen worden ook op een ander moment gepland.

Veelgestelde vragen

Led is zuiniger, heeft een langere levensduur. Daarnaast geeft led helder licht, wat zorgt voor meer sociale en verkeersveiligheid en een betere kleurherkenning. Led is op afstand te beheren en besturen (dimmen, aan/uit). Tenslotte is minder onderhoud nodig bij ledverlichting.

In principe vervangen we alleen de armaturen. Dat zijn de lampen en de behuizing waar die lampen in zitten. In sommige gevallen vervangen we ook de lichtmasten, maar alleen als deze toe zijn aan vervanging. Dit zal maar incidenteel het geval zijn.

De werkzaamheden worden uitgevoerd van maandag tot en met vrijdag tussen 07.30 en 16.30 uur. Per armatuur is ongeveer 15 minuten nodig om deze te vervangen.

Omwonenden ervaren weinig tot geen overlast. De werkzaamheden zien er als volgt uit: een materiaalwagen komt met een hoogwerker in een straat. Via de hoogwerker wordt de huidige armatuur vervangen. Dit duurt per lichtmast ongeveer 15 minuten. Incidenteel zal een straat of een gedeelte ervan tijdelijk worden afgezet. Dat zal in de regel alleen zijn waar veel verkeersdrukte is en/of waar tegelijkertijd ook andere werkzaamheden worden gecombineerd. Hierover ontvangt u vooraf bericht.

Vooralsnog niet. De werkzaamheden gaan vanaf 6 april van start zoals gepland. Uiteraard kan het invloed hebben en dan passen we planning aan.

Nee, alleen in de bestaande openbare verlichting van de gemeente komen leds.

Led kan een negatief effect hebben op de slaap, maar dit effect doet zich met name voor bij het kijken naar beeldschermen (televisie, smartphones en tablets). Bij openbare verlichting (led) is dat anders: het bevindt zich op ruime afstand van woningen en mensen op straat kijken normaliter niet langdurig direct naar ledverlichting in de openbare ruimte.

De nachtrust kan door beeldschermen worden verstoord in de aanmaak van melatonine. Wanneer het donker wordt, maakt het lichaam dit hormoon aan, zodat het lichaam zich instelt op het nachtritme. Kunstlicht - en voornamelijk blauw licht - zorgt ervoor dat het melatoninegehalte vermindert, waardoor het slaapritme verstoord kan worden.

Rotterdam kent op dit moment circa 106.900 armaturen (lampen). Daarvan is 15 procent al voorzien van ledverlichting. Een deel daarvan is op afstand te beheren en bedienen (telemanagement). Als het project is gerealiseerd wordt ten opzichte van het huidige verbruik ongeveer 30 procent energie bespaard. Dit is 6.810.000 kWh die niet opgewekt hoeft te worden. Daardoor draagt dit project bij aan het realiseren van de Rotterdamse energietransitie.

Niet alle masten worden meteen aangepakt. Dat heeft te maken met voorraad van armaturen en de lengtes van de masten er zijn masten van 4, 6, 8 en 10 meter. De masten van 6 en 8 meter zijn de meest gangbare. Hiervoor zijn (over het algemeen) voldoende armaturen op voorraad. De andere mastlengtes worden dan op een later tijdstip alsnog vervangen.

Het kan ook zo zijn dat een bepaald deel van een straat in een latere planning zit. We werken namelijk per buurt en per woon-/bedrijvenblok. Er zijn straten die zo lang zijn dat ze in meerdere blokken of buurten lopen. Dan komen we op een ander moment terug. Alle armaturen worden de komende jaren vervangen.

Dat kan. We werken per blok en per buurt. Uw straat wordt dan in een ander blok meegenomen. Alle armaturen worden de komende jaren vervangen.

Dat kan. Soms neemt de aannemer een mast mee die niet in de planning staat, maar waar hij wel heel dichtbij aan het werk was. Die vrijheid heeft de aannemer, want het bevordert de snelheid en efficiëntie in het werk. Voorwaarde is dat alle armaturen worden vervangen.

Na vervanging branden de leds in de armaturen op 100 procent. Na afronding van een blok of buurt, meestal na een week, worden de leds definitief afgesteld en gedimd. Daarna zal de hoeveelheid licht een stuk minder zijn.

Led is witter, dat is even wennen. Natuurlijk kan het ook zijn dat de armatuur net niet goed is aangebracht en anders gericht is. Als daardoor het licht uw huis in schijnt en niet op straat, kan u dat melden via ledtransitieSB@rotterdam.nl of 14 010.

Om de verlichting op afstand aan en uit te zetten maken we gebruik van de 4G zendtechniek.

Straling bij gebruik van 4G zendtechniek

Zoals alle draadloze communicatie werkt 4G met radio frequente (RF) straling. De straling daarvan is vergelijkbaar met een smartphone die verbonden is met internet. Het grote verschil is dat een smartphone vaak de hele dag aan staat en verbinding heeft of probeert te maken met internet, waarbij een radiogolf wordt uitgezonden. De lantaarnpalen zenden echter slechts tweemaal per dag gedurende enkele seconden een radiogolf uit: alleen bij het in- en uitschakelen van de lantaarn. Voor de rest van de dag zendt de lantaarnpaal geen straling uit.

Is deze straling schadelijk?

Uit metingen van Agentschap Telecom door het hele land blijkt dat de blootstellingslimieten rond antennes (van zendmasten) nergens worden overschreden. De gemeten waarden blijven ver onder de strengste blootstellingslimieten. De gemeten straling (veldsterkte) wordt uitgedrukt in volt per meter (V/m). Op straatniveau wordt rond antennes in de meeste gevallen 0,5 tot 3 V/m gemeten. In een woning is dit meestal rond 1 V/m. Dit is ver onder de strengste blootstellingslimiet voor antennestraling van 28 V/m.

Meer informatie over straling of elektromagnetische velden is verzameld op de website van het Nederlandse Kennisplatform Elektromagnetische Velden.

De Gezondheidsraad, het Kennisplatform EMV en ook de World Health Organization (WHO) stellen dat op basis van het wetenschappelijk onderzoek tot nu toe er geen bewijs is voor nadelige effecten op de gezondheid door blootstelling aan elektromagnetische velden onder de blootstellingslimieten. Lees hier meer over op Kennisplatform.nl.
 

Meer informatie

Wilt u meer informatie of heeft u een vraag aan het projectteam? Stuur dan een e-mail naar ledtransitieSB@rotterdam.nl.