Stevige Start
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 27-01-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/stevige-start/
Ga naar de hoofdinhoud

Jaarlijks worden in Rotterdam zo’n 8.000 baby’s geboren. We willen hen een stevige start bieden: een gezonde geboorte en een veilige en kansrijke plek om op te groeien.

Een ongezonde zwangerschap of kwetsbare omstandigheden in de eerste 4 jaar kunnen de fysieke, cognitieve en sociaal emotionele gezondheid van een kind blijvend schaden. Opgelopen achterstanden kunnen zelfs doorwerken naar volgende generaties. Teveel Rotterdamse kinderen worden jaarlijks te vroeg geboren of hebben een te laag geboortegewicht. Of groeien op in kwetsbare of suboptimale omstandigheden.

In 2016 ontwierp Rotterdam, samen met de professionals in de stad, het programma Stevige Start. Stevige Start geeft het gemeentelijk beleid vorm rondom zwangerschap, geboorte en het opgroeien van de allerjongsten. Het programma Stevige Start is onderdeel van het beleidskader Welzijn, Zorg en Jeugdhulp.

Wat doen we?

We richten ons op de (aanstaande) ouders, van nog voor het zwanger worden tot een kind naar school gaat. Daarnaast helpen we professionals om risico’s te signaleren nog voor dat er problemen ontstaan. Tot slot pakken we risico’s bij ouders en kinderen vroegtijdig aan via gerichte interventies zoals:

  • vrijwillige begeleiding door een moedermentor, voor aanstaande ouders die wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken
  • intensieve begeleiding van de meest kwetsbare zwangere vrouwen in het project Moeders van Rotterdam en Voorzorg (CJG)
  • ondersteuning aan aanstaande ouders (al voor de geboorte van hun kind) via voorlichtingsbijeenkomsten of huisbezoek(en)
  • opvoedondersteuning gericht op het verbeteren van de ouder-kindrelatie.

Alleen met elkaar kunnen we een stevige start voor elk kind in Rotterdam bereiken. Organisaties en professionals vormen samen de coalitie Stevige Start. Het kernteam van professionals benoemt thema’s waar de samenwerking rond de zwangere en het jonge gezin schuurt. En bedenken oplossingen voor de praktijk. Een ander onderdeel van de coalitie is een groep bestuurders en vertegenwoordigers. Zij kijken wat er nodig is om bedachte aanpassingen te implementeren. Ook leggen zij de link naar de landelijke coalitie Kansrijke Start en andere landelijke partijen. In de nieuwsbrieven stellen we de leden van het kernteam (juni) en van de bestuurlijke coalitie(juli) aan u voor.

De coalitie heeft concrete actiepunten uitgewerkt in de werkagenda.

Even voorstellen

De coalitie Stevige Start bestaat uit een groeiende groep professionals en organisaties uit de geboortezorg en het sociaal domein. De beroepsgroepen en organisaties worden vertegenwoordigd op twee niveaus: in een bestuurlijke coalitie en een kernteam met professionals.

Lees hieronder welke professionals en bestuurders hierin zitten en wat zij doen.

Het kernteam voert de actiepunten op de werkagenda (pdf) uit en signaleert en agendeert wat beter en/of anders kan.

De basis van het kernteam is een praktische en slagvaardige samenwerking tussen professionals uit de geboortezorg, de jeugdgezondheidszorg, het sociaal domein en welzijn. Zij bouwen samen met de bestuurlijke coalitie Stevige Start aan bruggen tussen de verschillende organisaties. Ze werken verbeteringen in de aanpak concreet uit.

Het kernteam komt minimaal 6 keer per jaar bij elkaar. De leden vragen collega’s uit hun achterban met bepaalde expertise om in werkgroepen acties verder uit te werken.

Reageren op een van acties van de coalitie? Mail naar stevigestart@rotterdam.nl

Naam Functie Van
Colin Smulders wijkteamleider IJsselmonde wijkteams, gemeente Rotterdam
Cindy Verwaijen stafadviseur advies en implementatie Maatschappelijke Ontwikkeling in de Wijken, gemeente Rotterdam
Nikki Otte klinisch arts St. Franciscus- Vlietland ziekenhuis, VSV Noord
Lyne Blanchette beleidsadviseur Stevige Start Programma Stevige Start, gemeente Rotterdam
Karen van Veen coördinator huiselijk geweld/kindermishandeling Ikazia ziekenhuis, VSV Zuid
Suzanne Schuiteman verloskundige praktijk Rotterdam West Verloskundigen, VSV Sophia
Leonoor van Eerden gynaecoloog Maasstad ziekenhuis, VSV Zuid
Esther van 't Hoff stafverpleegkundige Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond
Hella van den Berg beleidsadviseur Stevige Start Beleidsafdelingen, gemeente Rotterdam
Frederike Sinnema projectleider Moeders van Rotterdam Moeders van Rotterdam, gemeente Rotterdam
Ellen Korving zorgconsulent Kraamzorg Rotterdam

Achter het kernteam met professionals staat een groep bestuurders. Wat doen zij om kinderen in Rotterdam een Stevige Start te geven?

De bestuurlijke coalitie heeft op basis van input van professionals acties gekozen en geprioriteerd. Zij hebben de koers uitgezet en bepaald op welke punten het belangrijk is dat onze organisaties samenwerken.

Het kernteam onderzoekt en bespreekt praktische oplossingen, de leden van de bestuurlijke coalitie buigen zich over de brede invoering ervan. Wat is er bijvoorbeeld nodig om een nieuwe aanpak tegelijk vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin en de Verloskundig SamenwerkingsVerbanden in te voeren? En hoe brengen we weer beweging in iets wat stagneert? De bestuurlijke coalitie legt ook de link naar de landelijke coalitie Kansrijke Start en andere stedelijke of landelijke partijen.

Naam Functie Vertegenwoordigt
Edith Bense Directeur Sanitas Verloskundig Samenwerkingsverband VSV Sophia
Femke Karels Verloskundige, praktijk Bergweg VSV Noord
Annemarie Wulffraat Programmamanager Stevige Start Gemeente Rotterdam, Beleidsafdelingen Maatschappelijke Ontwikkeling
Adja Waelput Programmadirecteur Healthy Pregnancy for All, afdeling Verloskunde en Gynaecologie Erasmus MC Wetenschappelijke input Erasmus MC/ HP4all
Irene van der Avoort Gynaecoloog Ikazia Ziekenhuis, voorzitter VSV Zuid VSV Zuid
Josine Meurs Directeur Maatschappelijke Ontwikkeling in de Wijken Gemeente Rotterdam, MOW
Hans Butselaar Voorzitter Raad van Bestuur Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond CJG Rijnmond

Wil je ideeën inbrengen bij de coalitie? Kijk wanneer ze bij elkaar komen en leg contact met een van de leden.

Weet je nog niet wie jouw beroepsgroep vertegenwoordigt? Kijk bij 'Even voorstellen'.

De coalitie bestaat uit een groep bestuurders en een kernteam met professionals. Dit zijn de momenten dat ze bij elkaar komen:

Kernteam

  • Maandag 17 mei 15.00 tot 16.30 uur
  • Maandag 5 juli 15.00 tot 16.30 uur
  • Maandag 13 september 15.00 tot 16.30 uur
  • Maandag 8 november 15.00 tot 16.30 uur

Bestuurlijke coalitie

  • Maandag 31 mei 15 tot 17 uur
  • Maandag 12 juli 15 tot 17 uur
  • Maandag 27 september 15 tot 17 uur
  • Maandag 22 november 15 tot 17 uur

Nieuwsbrief coalitie Stevige Start

Logo coalitie Stevige start

De coalitie Stevige Start houdt u graag op de hoogte van lokaal en landelijk nieuws. We versturen de nieuwsbrief via Whatsapp.

Wilt u deze nieuwsbrief ook ontvangen? Stuur dan een mail met uw naam en mobiele nummer naar stevigestart@rotterdam.nl, onder vermelding van 'aanmelding nieuwsbrief'.

Nieuwsbrief oktober 2021

Hoe bereik je (aanstaande) ouders voor, tijdens en na de zwangerschap? Daarvoor heeft Kansrijke Start 2 hulpmiddelen ontwikkeld: een netwerkkaart en een zelfscan. De netwerkkaart gebruik je om samen met ouders zicht te krijgen op de steun in hun omgeving. De zelfscan helpt je om te reflecteren op je doet en kunt doen om ouders beter te bereiken.

Alle professionals en teams die werken met gezinnen in de eerste 1000 dagen kunnen de netwerkkaart en zelfscan gebruiken. De eerste 1000 dagen van een kind beginnen bij de conceptie. Ze zijn ontwikkeld en getest door ouders, ervaringsdeskundigen, coördinatoren van informele hulporganisaties, kraamverzorgenden, verloskundigen, gynaecologen, jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen JGZ, kinderartsen, gezinsbehandelaars, opleiders en brancheorganisaties.

Download de netwerkkaart en zelfscan:

Hoe signaleer je een verstoorde of gevaarlijke ouder-kindrelatie bij (aanstaande) ouders met psychiatrische en/of psychosociale problematiek? Dat leer je in de training Signalering verstoorde of gevaarlijke ouder- kindrelatie vanuit Connect2Grow. Je krijgt handvatten om alert te zijn op een (verwachte) gespannen, zorgelijke, bedreigde, verstoorde of gevaarlijke ouder-kindrelatie en hoe je hierbij de speciale toolkit kunt gebruiken. De training  is te volgen op diverse data en op verschillende locaties in november en december:

  • maandag 8 november 19.00-21.00 uur: Erasmus MC
  • vrijdag 12 november, 18.00-20.00 uur: Erasmus MC
  • dinsdag 21 december, 9.30-11.30 uur: CJG IJsselmonde.

Aanmelden

Stuur een mailtje met je naam en functie naar: connect2grow@erasmusmc.nl Vermeld daarbij jouw 1e en 2e voorkeursdatum. Per training is er ruimte voor maximaal 20 deelnemers.

Meer informatie is te vinden via www.connect2grow.info

Vanaf 2022 moeten gemeenten alle kwetsbare zwangere vrouwen een prenataal huisbezoek aanbieden. Dit is de kern van een wijziging in de Wet Publieke Gezondheid die de Tweede Kamer in juni 2021 heeft aangenomen.

De organisatie die de jeugdgezondheidszorg uitvoert, moet al tijdens de zwangerschap bij kwetsbare zwangeren op huisbezoek gaan. In Rotterdam is dit het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Rotterdam-Rijnmond.

Rotterdam heeft inmiddels het aanmeldpunt moeders@rotterdam.nl. Wij onderzoeken nu op welke punten we de toeleiding via het aanmeldpunt moeten aanpassen, zodat de toeleiding aan de wet voldoet.

Bij moeders@rotterdam.nl kunnen verloskundig zorgverleners zwangere vrouwen aanmelden die ondersteuning of hulp nodig hebben. De pilot rond dit aanmeldpunt is inmiddels afgerond. De vraag is nu hoe de aanbevelingen uit die pilot verwerkt kunnen worden. Verder gaat de werkgroep Prenataal huisbezoek aan de slag met een nog betere afstemming tussen de geboortezorg en het CJG rond (potentieel) kwetsbare zwangeren.

  • Casusregie ook in de 1e lijn
  • Meer professionals betrekken bij MDO’s, zoals CJG, kraamzorg en de client zelf.
  • Beschikbaarheid: houd rekening met de persoonlijke omstandigheden van de cliënt. Probeer ook buiten werktijden beschikbaar te zijn, app cliënten in plaats van alleen te bellen.
  • Zorg voor overzicht over wie wat doet.

Sinds de start van de samenwerking zijn er minder vroeggeboortes en kinderen met een laag geboortegewicht (BIG2) in Rotterdam. Rotterdam staat zelfs in de top 3 van steden met de sterkste daling.

In 10 jaar tijd daalde het landelijk gemiddelde van de BIG2 met 0,8%. In Rotterdam zelfs met 2,3%. Ook de sterftecijfers rond de geboorte laten een langjarige, licht dalende trend zien. De perinatale sterfte in Rotterdam was gemiddeld 11,5 per 1.000 geboortes in de periode 2000-2008. In 2013-2018 is die sterfte gedaald tot 7,4 per 1.000 geboortes. Dit is een daling met 35%.

In het onderzoek Group Care 1000 wordt de inzet van Centering Pregnancy onderzocht. Centering Pregnancy is groepszorg die zwangeren zelf de regie geeft en leidt tot betere gezondheidsuitkomsten. De verloskundige begeleidt een groep zwangere vrouwen. In de begeleiding is veel ruimte om vragen te stellen en kennis en ervaring met elkaar te delen.

De verloskundigenpraktijken van Pendrecht, Charlois en West en In den Bolle Buik zijn getraind in Centering Pregnancy. Zij zijn inmiddels gestart met de eerste groepen. De praktijken Pendrecht en Charlois werken hierbij samen met het Ikazia Ziekenhuis. De praktijken doen allemaal mee met Group Care 1000.

Ervaringen delen

De komende tijd gaan de praktijken ervaring opdoen met de methode. Die ervaringen gebruikt de werkgroep Centering Pregnancy om een heldere werkwijze te ontwikkelen voor andere praktijken in Rotterdam die ook met Centering Pregnancy aan de slag willen.

Moeders van Rotterdam ligt op koers. In 2022 gaan de wijkteams ermee werken. We hebben een infographic gemaakt van het hele implementatieproces.

Voor ouders met jonge kinderen en een klein sociaal netwerk is het goed om ontmoetingsplekken te hebben in de wijk. We vragen dan ook aan professionals om ontmoetingsactiviteiten te organiseren gericht op ouders van jonge kinderen van 0 t/m 4 jaar. Ontmoetingsactiviteiten zijn laagdrempelige activiteiten in de wijk waar ouders elkaar kunnen ontmoeten, hun netwerk kunnen versterken en ervaringen kunnen uitwisselen over het ouderschap en de opvoeding. Ouders kunnen elkaar een luisterend oor bieden of tips geven. Professionals van het Centrum van Jeugd en Gezin of andere partners kunnen aansluiten voor het geven van informatie en advies.

Materialen

De gemeente biedt professionals een stappenplan voor het organiseren van deze ontmoetingsactiviteiten:

U kunt gebruik maken van onderstaande posters of flyers. Wilt u een format ontvangen voor de flyer of poster, dan kunt u mailen naar stevigestart@rotterdam.nl.

Meer informatie

Wil u op de hoogte gehouden worden van de ontwikkelingen of aansluiten bij de bijeenkomsten? Meld u dan aan via stevigestart@rotterdam.nl.